Jakub Ćwiek: Przybieżeli
Thriller Jakuba Ćwieka to najlepsza powieść tego gatunku, jaką ostatnio czytałem. Jest ostro, konkretnie, niebezpiecznie, nawet śmiertelnie niebezpiecznie, a akcja toczy się szybko. Wszystko z ustrojoną choinką w tle i lecącymi w radiu świątecznymi jinglami.
Główny bohater Norbert jest słynnym pisarzem kryminałów. Na tyle słynnym, że żyje z pisania, co w Polsce – to drobna dygresja – wcale nie jest łatwe. Poznajemy go, gdy jedzie z żoną Krystyną na spotkania autorskie, by po nim zaszyć się w chacie przyjaciela na całe Boże Narodzenie. Ten świąteczny pobyt ma być w pewnym sensie także terapią małżeńską dla tej pary, która próbuje ratować swój związek. Sielankę brutalnie zakłóca wtargnięcie uzbrojonych, zamaskowanych bandytów, którzy mają bardzo konkretny plan. Zakłada on, że skoro Norbert świetnie pisze kryminały, może równie precyzyjnie i doskonale zaplanować prawdziwy skok. Bandyci szczegółowo znają wydane książki Norberta, wiedzą o nim naprawdę wiele, także to, o czym będzie jego dopiero pisana powieść.
Akcja to ledwie kilka dni, a dzieje się w tym czasie mnóstwo, bo bandyci nie zamierzają czekać na próżno. Skok ma się odbyć lada dzień, więc Norbert musi pracować tak szybko, jak nigdy nie musiał. Bandyta z nożem, którego nie nosi dla zabawy, jest skuteczniejszy w napędzaniu autorskiego natchnienia niż najstraszniejszy wydawca z deadlinem.
Sama intryga i jej rozstrzygnięcie jest naprawdę satysfakcjonujące. Wiele atrakcyjności dodają dwie dynamiki: pierwsza między uwięzionym małżeństwem, druga między bandytami. Zamaskowane zbiry posługują się wyjątkowo odrażającym „prawem”, które w kompletnie odjechany sposób definiuje lojalność, karę i winę. Ten element okazał się w tej powieści najbardziej przerażający.
Jako małżonek z długim stażem wiem, że pan Ćwiek też wie, jak to jest być w wieloletnim związku, z czego wypływa wzajemny szacunek oraz jakie drobiazgi mogą rodzić poczucie irytacji. To wszystko między Norbertem i Krystyną się dzieje i dodaje smaku akcji, bo muszą oni działać jako niezawodny team i bezwzględnie na sobie polegać wtedy, gdy przeżywają relacyjny kryzys.
Ciekawym aspektem, niejako mimowolnie ujawnianym przez Jakuba Ćwieka, są kulisy spotkań autorskich i metody pracy pisarskiej – choć pewnie każdy pisarz ma swoje magiczne sztuczki, których tak łatwo by nie ujawnił. To jednak tylko tło dla naprawdę wciągających i przejmujących grozą wydarzeń.
W tej historii literatura niebezpiecznie zbliża się do życia, zaś granica między wymyślaniem zbrodni a uczestniczeniem w niej okazuje się wyjątkowo cienka. Ćwiek świetnie tę granicę eksploruje, fundując czytelnikowi kilka godzin porządnego napięcia. Jeśli po tej lekturze ktoś uzna, że święta to nienajlepszy czas na zaszywanie się w odludnej chacie, nie będę zdziwiony.
Lubomir Baker