25 najstraszniejszych książek świata
Prezentujemy listę 25 najbardziej przerażających książek świata. Kompletując ją, braliśmy pod uwagę podobne listy tworzone w Europie i w Stanach Zjednoczonych. Oczywiście, każdy może wymienić pozycje, które nie znalazły się w tym zestawieniu, a sprawiły, że bał się wyjść spod kołdry, a pukanie do drzwi przyprawiło go o zawał serca, ale na tym polega cała przyjemność w obcowaniu z literaturą – im więcej czytamy, tym więcej wartych czytania książek nadal przed nami.
Co ciekawe, równie przerażający co wampiry, upiory i inne zombie mogą być po prostu ludzie. Zapraszamy do poznania klasyki horroru, thrillera i… powieści obyczajowej.
- Rebecca, Daphnie du Maurier, data wydania: 1938
Wspaniała opowieść o tym, że nie zawsze Kopciuszek poślubiający księcia dobrze trafia. Może też powielić los nieznanej z imienia narratorki, która pokochała i poślubiła bogatego brytyjskiego arystokratę Maxima de Wintera. Kiedy przybyła do jego wspaniałej posiadłości, okazało się, że prawdziwą panią w Manderley pozostaje pierwsza żona de Wintera – Rebecca. I nie ma znaczenia, że dawno już jest nieżywa.
2. Egzorcysta, William Peter Blatty, data wydania: 1971
Kiedy zwyczajna dwunastolatka Regan zaczyna rozmawiać z mężczyzną, którego nie widzi, potem skarży się na to, że słyszy dziwne głosy i stukania, a następnie zaczyna sama zmieniać się fizycznie, jej matka szuka pomocy u różnych specjalistów – lekarzy. Ci jednak okazują się bezradni. Wtedy pomóc może tylko ksiądz, bo być może Regan jest opętana. Ta historia brzmi dość łagodnie, ale groza, która bije z kart powieści, wbija w fotel i sprawia, że nawet ateiści gotowi są szeptać zdrowaśki.
3. Dracula, Bram Stoker, data wydania: 1897
Wiktoriański gotycki horror napisany przez irlandzkiego pisarza wstrząsnął opinią publiczną Europy i stał się bestsellerem. Jest nim do dziś. Tytułowy Dracula to prawdziwy krwiożerczy demon, którego nie trapią wyrzuty sumienia ani tym bardziej miłość do mdłej licealistki. Budzi przerażanie, bo jest spragniony krwi i budzi przerażenie, jakie wampir budzić powinien.
4. American Psycho, Bret Easton Ellis, data wydania: 1991
Ten thriller psychologiczny opowiada historię Patricka Batemana, który ma farta pracować na Wall Street. Jest młody, kreatywny, nastawiony na odnoszenie sukcesów. Tymczasem okazało się, że przed nim otwierał się inny rodzaj kariery – masowego mordercy. Ellis nie szczędził czytelnikom tak drastycznych opisów, że osoby w wydawnictwie, które przyjęło jego powieść do druku, odmówiły pracy z tekstem z uwagi na jego drastyczność. Oto przykładowy cytat: „Chcę pić krew tej dziewczyny jak szampan, zanurzam twarz w tym, co zostało z jej brzucha i ocieram żarłoczną szczękę o pęknięte żebro”.
5. Czarownice (Wiedźmy), Roald Dahl, data wydania: 1983
Smutny jest los sieroty wychowywanego przez babcię, która opowiada mu o świecie pełnym czarownic i uczy je rozpoznawać. Gdy babcia choruje, razem wyjeżdżają do Norwegii na kurację i wypoczynek. Szkoda, że trafiają akurat na światowy kongres czarownic (w Polsce przylatują na Łysą Górę, a nie do Krynicy Zdroju), a czarownice – jak to one – nienawidzą dzieci. Dramatyzmu książce dodaje fakt, że część opisanych w niej wydarzeń jest wzorowanych na tym, co się autorowi naprawdę w życiu przydarzyło.
6. Krwawy południk, Cormac McCarthy, data wydania: 1985
W tej powieści nie straszą upiory, tylko ludzie. Autor rozlicza się z krwawą historią Stanów Zjednoczonych i masakrami, jakie urządzili Indianom biali ludzie. Bohaterem powieści jest młodzieniec, który ucieka z domu od ojca pijaka i rusza przez prawdziwie dziki, krwawy i bezwzględny zachód.
7. My, Jewgienij Zamiatin, data wydania: 1920-21
Antyutopia opowiada o czasach po Wielkiej Wojnie. Wszyscy obywatele są równi, dostają od państwa mieszkanie, jedzenie, ubranie. Każdy ma przydział czasu na pracę, na seks i musi w określonych godzinach wykonywać określone planem czynności. Nadzorcy wiedzą o wszystkim, bo domy są szklane. Zdziwiłby się Żeromski, gdyby wiedział, jak wypaczyć można jego piękną ideę. Głosuje się zawsze na jedynego kandydata w Dniu Jednomyślności. Słowem: prawdziwa groza, coraz prawdziwsza.
8. Requiem dla snu, Hubert Selby, data wydania: 1978
Przerażająca wizja narkotycznego świata opowiedziana przez narkomana. Czytelnicy zgodnie twierdzą, że nie mogą tej lektury zapomnieć.
9. Jestem legendą, Richard Matheson, data wydania: 1954
Naukowiec Robert Neville jest jedynym człowiekiem w Nowym Jorku, który okazał się odporny na wirusa zmieniającego ludzi w przerażające mutanty. Zostaje sam z otaczającymi go bestiami. Próbuje odkryć metodę, by cofnąć działanie wirusa i każdy dzień sprawia, że jego szanse maleją.
Matheson był bodaj pierwszym autorem, który przeniósł wampiry z pozamykanych na głucho trumien ukrytych w czeluściach starych zamczysk do miejskiej aglomeracji. Inni twórcy horrorów, tacy jak Stephen King czy Dean Koontz uczyli się na Mathesonie opowiadać straszne historie.
W dodatku wydania po polsku kosztują fortunę.
10 Miasto ślepców, Jose Saramago, data wydania: 1995
Gdy miasto zostaje poddane kwarantannie z powodu roznoszonej niczym zaraza ślepoty, wśród zamkniętej społeczności zaczynają kształtować się nowe, brutalne porządki. Ustanawia się podział na katów i ofiary. Powieść noblisty wskazuje na to, że ludzkość nie jest z gruntu dobra i prawo silniejszego łatwo przejmuje władzę.
11 Władca much, William Golding, data wydania: 1954
Młodzi chłopcy zostają sami na wyspie. Mimo że demokratycznie wybrali przywódcę, rządy przejmuje zwolennik tyranii, rządów silnej ręki i tortur. Książka w alegoryczny sposób opowiada, że bzdurą jest wiara w uniwersalne dobro człowieka, bo jest on z natury zły. Za wyrażenie tego właśnie poglądu pokutuje Golding do dziś, gdy po raz kolejny czytelnicy domagają się usunięcia jego przerażającego dzieła z bibliotek.
12. To i tamto (Cock & Bull), Will Self, data wydania: 1992
Na książkę składają się dwie nowele: o kobiecie, której wyrósł penis i mężczyźnie, któremu pod kolanem pojawiła się wagina. Kobieta używa swego nowego organu do gwałtu i okaleczenia swego męża – pijaka, a mężczyzna zostaje zgwałcony przez własnego lekarza.
Sam pomysł na powieść jest dość przerażający, ale moim zdaniem najbardziej okropne jest to, że ta właśnie książka ugruntowała pozycję Selfa jako genialnego pisarza.
13. Hańba, John Maxwell Coetzee, data wydania: 1999
Ten noblista podczas wizyty w Polsce powiedział między innymi, że: [Człowiek] pisze, ponieważ czuje powołanie do szerzenia swojego spojrzenia na świat.
Zastanawiające jest, jak w takim wypadku spojrzeć należy na fabułę powieści „Hańba”, w której starzejący się wykładowca traci pracę na uczelni z powodu romansu ze studentką. Jedzie na farmę córki – lesbijki, gdzie ona zostaje zgwałcona, a on pobity.
To spojrzenie na świat wydaje się znacząco porażające i niekoniecznie warte szerzenia.
14. Cmętarz zwieżąt, Stephen King, data wydania: 1983
Rodzina Creedów przeprowadza się do nowego, przytulnego domu w uroczym miasteczku. Za domem jest pole, które ktoś dziecięcym pismem i kiepską ortografią podpisał „Cmętarz zwieżąt”.
Sam autor – król horroru – twierdzi, że to najbardziej przerażająca z jego książek, bo jak można się domyślić, sielskość domku to tylko usypiająca zmysły uwertura do przedstawienia pełnego krwi, obrzydliwość, koszmarnych rytuałów. To książka z gatunku tych, których nie da się zapomnieć, co się zobaczyło, nie da się odzobaczyć.
15. Lśnienie, Stephen King, data wydania: 1977
Kolejna powieść Kinga określana jako najbardziej przerażająca. Niespełniony autor, poszukując natchnienia, najmuje się jako dozorca w hotelu Panorama. Szybko okazuje się, że prawdziwymi mieszkańcami hotelu są duchy, doprowadzające ludzi do obłędu. Proza Kinga chwalona jest za to, że jak nikt umie stopniować napięcie i sprawia, że nerwy czytających napięte są niczym postronki.
16. Koralina, Neil Gaiman, data wydania: 2002
Tytułowa bohaterka Koralina przeprowadza się z rodzicami do domu, w którym z nudów poznaje innych lokatorów oraz dociera do ukrytych drzwi. Przez nie przechodzi do rzeczywistości alternatywnej, w której występują ci sami ludzie, tylko w gorszej wersji. „Alternatywna” mama sprawia, że znikają prawdziwi rodzice Koraliny. Dziewczynka musi stoczyć walkę ze złem, by uratować swoich bliskich.
17. Milczenie owiec, Thomas Harris, data wydania: 1988
To w zasadzie powieść kryminalna, ale z uwagi na obrzydliwość popełnianych w niej zbrodni w pełni zasługuje na miejsce na liście najbardziej przerażających książek. W trakcie lektury czytelnik ma do czynienia z kanibalizmem w wykonaniu kultowego doktora psychiatrii Hannibala Lectera i obdzieraniem ofiar ze skóry – prawdziwe obrzydlistwo.
18. Frankenstein, Mary Shelly, data wydania: 1818
Od czasu, gdy po raz pierwszy przeczytałem powieść o Frankensteinie, nie przepadam za paczworkiem i nie mam zaufania do kobiet, które znajdują upodobanie w zszywaniu i nadawaniu nowego życia starym formom. Trudno przejść do porządku dziennego nad myślą, że delikatna kobieta, poetka, żona poety, tworząca w epoce romantyzmu mogła wpaść na pomysł, by poskładać trupa z różnych kawałków, przepuścić przez niego prąd i powołać do życia.
19. Dr Jekyll i pan Hyde, Robert Louis Stevenson, data wydania: 1886
Dr Jekyll to ceniony londyński lekarz. Ma jednak pecha być wynalazcą wspaniałego eliksiru, pozwalającego zmieniać osobowość. Po jego wypiciu dobry człowiek staje się ucieleśnieniem zła. Warto czytać tę nieobszerną książkę jako apel przeciw eksperymentom z substancjami zmieniającymi świadomość, takimi jak alkohol, narkotyki czy modne obecnie dopalacze.
20. World War Z, Max Brooks, data wydania: 2006
To książka o zombie. To książka totalnie o zombi. To książka o pandemii zombie. My – niezarażeni ludzie – jesteśmy w tej wojnie kompletnie bez szans.
21. Dziecko Rosmary, Ira Levin, data wydania: 1967
Czy może być coś bardziej odrażającego niż pomysł, że miła, młoda kobieta nosi w sobie dziecko szatana? Trudno się dziwić, że nawet jej mąż nie może uwierzyć w halucynacje i koszmarne wizje żony. Czysta groza.
22. Pachnidło: Historia pewnego mordercy, Patrick Süskind, data wydania: 1985
Nieślubny syn paryskiej handlarki rybami Jan Baptysta Grenouille został przez naturę hojnie, obdarzony nieprawdopodobnie czułym węchem. Cóż w tym przerażającego? Tylko metoda, dzięki której chce stworzyć idealny zapach. Tylko i aż tyle.
23. Kolekcjoner, John Fowles, data wydania: 1963
Ach ci fascynaci entomologii! Jakże niebezpieczni się stają, gdy zamiast dopieszczać swoje nieżywe już motyle, zaczynają kochać (po swojemu) żywą kobietę i po porwaniu zamykają ją w piwnicy w nadziei, że będą kochani. Książka – opisująca wydarzenia z punktu widzenia obu stron: oprawcy i ofiary – to studium koszmarnego nieporozumienia, jakie trwa na styku socjopatycznego mózgu entomologa i jego ofiary.
24. Dziewczyna z sąsiedztwa, Jack Ketchum, data wydania: 1989
Nie znajdziecie tu żadnych przerażających nieumarłych. Tu są tylko przerażający ludzie, którzy potrafią robić sobie tak potworne rzeczy, że długo po odłożeniu książki będziecie o nich pamiętać.
Na spokojnym amerykańskim przedmieściu jest dom, w którym szalona ciotka dręczy dwie dziewczynki. Swoim szaleństwem infekuje innych, w tym własnych synów. Do walki ze złem staje jeden młody chłopak, ale zło bywa kuszące…
25. Głód, Graham Masterton, data wydania: 1993
Ignorancja władz, totalny sabotaż i upadek cywilizacji w jednym, a jakby tego było mało, panuje głód. Akcja rozpoczyna się w Kansas na gigantycznej, nowoczesnej farmie należącej do Eda Hardesty’ego. Tuż przed żniwami jego ogromne pola pszenicy zostają zaatakowane przez tajemniczą, błyskawicznie rozprzestrzeniającą się zarazę. Do czego zdolni są głodni ludzie, wiedzą tylko ci, którzy czytali książki historyczne o ZSRR oraz tę powieść Mastertona.
W przeciwieństwie do klasycznych horrorów autora, w których dominują duchy i demony, ta powieść skupia się na brutalnym realizmie kataklizmu biologicznego i politycznego.
Co by Państwo dodali do tej listy?
Magdalena Mądrzak
